نمایش tagged with 'نقد'

سیلا و کاریبدیس . عکس از پاتروکلوس اسکافیداس

حماسه‌ای آوانگارد: اُدیسه‌ی رابرت ویلسون و چرخشی تجربی – بخش دوم

حماسه‌ای آوانگارد: اُدیسه‌ی رابرت ویلسون[۱] و چرخشی تجربی – بخش دوم جاستین مک کونل[۲] مرکزیت کشش و جذابیّت ادیسه برای ویلسون ریشه‌های کلامی آن است. ویلسون نیز خود، با واژگانی تقریبا کلیشه‌ای، در مورد بی‌زمانیِ قصّه صحبت کرده است.[۳] اما این واقعیت که ادیسه از سنّتی شفاهی به دست آمده به مثابه مهر تاییدی مطلق به تولیدات آوانگارد از داستان‌های حماسی است. ویلسون، در واقع، هرگز از قرار دادن روش … ادامه مطلب

robert-wilson

حماسه‌ای آوانگارد: اُدیسه‌ی رابرت ویلسون و چرخشی تجربی

حماسه‌ای آوانگارد: اُدیسه‌ی رابرت ویلسون[۱] و چرخشی تجربی جاستین مک کونل[۲]/ عمید ابطحی‌ رابرت ویلسون به واسطه انکار و وهن “متن”، تمایل به رهایی از قید و بند کلمات نوشتاری و اجبار مخاطب برای تعامل با اجرا در سطحی متفاوت مشهور شده‌است. با بیم و هراس، و حسی طنزآمیز، در حالی که هنگام نوشتن از آتن به میلان[۳] نقل مکان می‌کردم، اودیسه‌ی او را تماشا کردم. به واسطه نمایشنامه‌ای که … ادامه مطلب

Ophelia-Rose-of-Elsinore

“من هیچ نمی‌اندیشم سرورم”

اگر چه کلارک در محیطی احاطه‌شده توسط مردان رشد کرد، مارشال اشاره می‌کند که، علاوه بر تجدید ‌‌خاطره صمیمانه او از سرپرستی مری لمب، او مادرش را به عنوان تاثیر شکل‌دهنده اولیه‌اش قرار می‌دهد: “نوشتن در… مقدمه‌ای بر تطابق کامل او با شکسپیر [بنابراین] که در آن او بود، که شکوه و شادی کودکان را شکل می‌دهد، او همان کسی که برای اولین بار الهام‌بخش من بود با عشق به … ادامه مطلب

ماری کلارک

“من هیچ نمی‌اندیشم سرورم” بیهودگی، فقدان و برائتِ تباه‌شده در” افلیا، رُزِ السینور” – (بخش نخست)

چکیده: سابقه تعلیمی- احتیاطیِ مری کوودن کلارک[ii] از افلیای هملت، از تاثیر فروتنانه و گماشتگی محدودِ شخصیت‌ها استفاده می‌کند تا بر قهرمانش، مجموعه‌ای افزاینده از هراس‌های احساسی- روانی تحمیل کند که به تعبیر او احتمالا به از هم پاشیدن شخصیت در قالب جنون می‌انجامد. در انجام این امر، کلارک به یک سوءاستفاده‌گر دیگر (احتمالا بدترینشان) از افلیا تبدیل می‌شود که روایتی از رنجِ روحیِ جنسی و پایه‌ای را برمی‌سازد که … ادامه مطلب

۴

جادوگر – بخش دوم

در پلات دوم از سه پلات، جادوگر هیچ‌گونه حضوری ندارد. نه فرانسیسکا و نه شوهرش آلماکیلدس به او مراجعه نمی‌کنند. در دو پلات دیگر هکاته هرچند در ابتدا فعالیتی دارد اما در آخر بی‌مصرف می‌نماید. طلسم عشقی که آلماکیلدس از وی برای استفاده روی آمورتا می‌گیرد در ابتدا بسیار قدرتمند نشان می‌دهد: یک بار تاثیر دراماتیک محدودش را در اتفاق سرگرم کننده‌ای (روشن و خاموش‌کردن علاقۀ جنسی) بر جای می‌گذارد. … ادامه مطلب

۵

جادوگر – بخش نخست

یک نوچه، یک شوالیه، یک وایکونت و یک ارل، اخیراً با یک دختر انگلیسی عروسی کرد: یک دوشیزه، یک همسر، یک بیوه و یک فاحشه. کی تا حالا چنین زوج بی‌ربطی دیده؟ پاسخ این معمای مربوط به دورۀ ژاکوبین، که اشکال مختلف آن به طرز گسترده‌ای در نسخ خطی آن دوره درگردش بود در یک ماجرای معروف و بدنام نهفته است. این ماجرا، و فرم خود معما راه حلی برای … ادامه مطلب

lysistrata_logo

زنان و جنگ: بازی قدرت – بخش دوم

از لیسیستراتا تا کنون   به‌طورکلی، خانواده است که بیش از همه چیز مقدم بر تمام جنبه‌های دیگر زندگی است. زنان به دنیای امور خارجی تعلق ندارند، و حتی اگر برای آن‌ها استفاده‌ای وجود داشت، به ندرت از زنان انتظار می‌رفت که به این نیاز تحقق بخشند. “زنی که بخواهد خانواده را مطیع دولت کند، ایده‌آلی آتنی نیست” (شپس ۲۱۱). این دیدگاه که این زنان اقتدار مردانه را به چالش … ادامه مطلب

lysistrata

زنان و جنگ: بازی قدرت – بخش نخست

از لیسیستراتا[۱] تا کنون سیندی لو[۲]   اگر‌چه زنان در طول قرن‌ها پیشرفت‌هایی قطعی و ملموس را در بسیاری از زمینه‌ها به‌دست آورده‌اند، ‌هر‌چه بیشتر در موضوع زنان و خشونت کاوش کردم، ‌بیشتر متوجه شدم، مادامی که پیشرفتی خاص انجام می‌شد، ‌آن موردی نبود که در مسأله زنان در جنگ قرار داده شود. ‌اولین باری که لیسیستراتای آریستوفان را خواندم، ‌فریفته شدم. ‌بحث اساسی نمایشنامه، ‌که زنان قرار بود برای … ادامه مطلب

lysistrata

نقد فمینیستی و کمدی لیسیستراتا – بخش دوم

دید پدرسالارانه در بازآفرینی زنان مرتب تکرار می‌شود. گرچه شخصیت‌های نمایش‌نامه لیسیستراتا، زنانی قوی و تحسین برانگیزند، بعضی قسمت‌های نمایش‌نامه زنان را موجوداتی احمق نشان می‌دهد که کاملن بازگوینده این است که زنان توسط مردانی که سعی می‌کنند این موجودات را بنویسند درست شناخته نشده‌اند. مثلن میرهاین، که از زن‌های محوری و قدرتمند نمایش‌نامه است به تجمعی که لیسیستراتا ترتیب داده دیر می‌رسد چرا که در تاریکی خانه کمربندش را … ادامه مطلب

لیسیستراتا

نقد فمینیستی و کمدی لیسیستراتا (بخش نخست)

در دوران کلاسیک، غیاب کامل نمایش‌نامه‌های زنان مشهود است. تا قرن ۱۷ام عملا هیچ نویسنده زنی در پهنه ادبیات حضور ندارد. این غیاب، نقد فمینیستی را ناگزیر می‌کرد از دوران کلاسیک عبور کند. طبق گفته‌ی سو الن کیس، در مقاله‌ی «کاوش در آثار کلاسیک: خلق یونانی نقش‌های زنانه[۱]»: از آن‌جایی که مکتب سنتی نقد، روی شواهد برخاسته از متن تمرکز می‌کند، غیاب نمایش‌نامه‌نویسان زن، مرکز اولین بررسی‌های فمینیستی قرار گرفت. … ادامه مطلب

۱

گفت­و­گوی فراریان بابل

۱- «و خدا گفت روشنایی بشود و روشنایی شد!» (عهد عتیق، سفر پیدایش، ۱:۳) «و خداوندِ خدا هر حیوانِ صحرا و هر پرنده آسمان را از زمین سرشت و نزدِ آدم آورد تا ببیند که [وی] چه نام خواهد نهاد و آن‌چه آدم هر ذی‌حیات را خواند، همان نام او شد.» (عهد عتیق، سفر پیدایش، ۲:۱۹) «و خداوند گفت همانا قوم یکی است و جمیع ایشان را یک زبان و … ادامه مطلب

اندرو گارفیلد؛ فین ویتراک؛ فیلیپ سیمور هافمن؛ و لیندا ایماند در اجرای «مرگ فروشنده» در برادوی

وقتی حدود ارزشهایمان را می‌فهمیم

جستاری در نمایشنامه‌ی «مرگ فروشنده» اثر آرتور میلر «مرگ فروشنده» از دهه‌ی ۱۹۴۰ آغاز می‌شود و حدود ارزش‌های اخلاقی، اجتماعی و اقتصادی‌مان را به ما نشان می‌دهد، ارزش‌هایی که هنوز هم آنها را حفظ کرده‌ایم، در جامعه‌ای سرمایه‌محور که همه را یک شکل و در راستای تحقق سود بیشتر می‌خواهد و این خواسته را در سرنوشت فرزندان و روش‌های تعلیم و تربیت و سوق دادن آنان به سمتی که خود … ادامه مطلب

1

درگوشی‌های دبیرستانی

این روزها شاهد رونق نسبی سالن‌های تئاتر هستیم. صحنه‌ها شاهد حضور ستاره‌های سینما و تئاتر هستند، تبلیغ تئاترهای روی صحنه، بر بیلبوردهای شهر خودنمایی می‌کند و گاه حتی تیزرهای تلویزیونی به نمایش‌هایی خاص اختصاص داده می‌شود. در این میان، یکی از کارگردانان پرکار عرصه تئاتر، بهاره رهنما است که بین سال‌های 1391 تا شهریور 1393، 4 اجرای مختلف را به عنوان کارگردان به روی صحنه برده است. نگاهی به عناوین … ادامه مطلب

1

حراج نیروی کار در تئاتر

به‌بهانه‌ی اجرای پری صابری   اجرا با سمفونی پنجم بتهوون آغاز می‌شود، بازیگرانی با لباس‌هایی سفید شبیه لباس باله با “حرکاتِ جمعیِ موزون” وارد صحنه می‌شوند، در حالتی ثابت می‌مانند، نورهای سبز و قرمز و آبی لباس‌های سفیدشان را رنگارنگ می‌کند. ناگهان تصویر انفجارِ کَلَمی‌شکل بمب اتم و بازیگرانی که از فرم خارج شده و کف صحنه می‌افتند (مثلاً می‌میرند!). این توصیف از نخستین صحنه‌ی نمایش را به نوازندگان دف … ادامه مطلب

1

نوشتار مجروح

نگاهي به نمايش هيولاخواني درك دلالت نمادينِ “خواب” و “بيداري” به معناي “فراموشي” و “يادآوري” اصلاً سخت نيست؛ و بلكه نخستين سطح دلالتي‌ست كه مي‌توان براي خواب و بيداري به مثابه يك نماد وضع كرد. در نمايشنامه‌ی هيولاخواني يونس در خوابي دوساله است. براساس اين دلالتِ نمادين، او به درون هاويه‌ی فراموشي فرو رفته است، و زماني كه درمي‌یابيم اين خواب، خوابي خودخواسته است، می‌فهمیم كه بايد براي دلالت خواب، … ادامه مطلب

اثر محمد سیاه قلم نقاش سده 9 هجری

اشباع از معنا

نگاهی به نمایشنامه‌ی هیولاخوانی ( نوشته نغمه ثمینی، کارگردان محمد یعقوبی) نویسنده‌ای از خود می‌پرسد: «ماجرای جالبی از زندگی چند نفر در ذهنم است، چگونه آن را برای دیگران تعریف کنم؟ ماجرای این آدم‌ها را در چه قالبی بریزم؟ رمان یا نمایشنامه؟ فیلم یا تئاتر؟». شاید بتوان گفت که نمایشنامه هیولاخوانی نوشته‌ی نغمه ثمینی با چنین پرسش‌هایی آغاز شده و در نهایت ماحصل گفتگوی درونی نویسنده با خودش، رسیدن به چنین … ادامه مطلب

ملکه‌ی زیبای لی‌نین، دانشگاه نورث وسترن، کارگردان آدام گلدشتاین،2013

نقدی بر نمایشنامه‌ی «ملکه‌ی زیبایی لی‌نین» اثر مارتین مک‌دونا

یادداشت مترجم: بن برنتلی نویسنده‌ی این مقاله، پس از اجرای این اثر در 1998 در رویال کورت لندن، به نوشتن نقدِ زیر مبادرت می‌ورزد. بخش‌هایی از نقد برنتلی حولِ اجرا در اینجا حذف شده‌اند و سعی شده است بخش‌هایی ترجمه شوند که بیشتر پیرامونِ نمایشنامه هستند. گاهی حتی نمی‌دانید در تمنّای چه هستید تا این‌که بالاخره سر و کلّه‌ی خودش پیدا می‌شود. دیدن نمایش جدید و مسحورکننده‌ی ملکه‌ی زیبای لی‌نین … ادامه مطلب

Salgashtegi1-Mani Lotfizadeh_25

غياب در زمانِ حال محال

نوشتن درباره‌ي آخرين دور تناسخِ رقص روي ليوان‌ها در نمایش سالگشتگي – با اشاره به اعتقاد “فرود” در رقص روي ليوان‌ها به تناسخ و اعتقادش به اين كه اين دور دوباره تكرار خواهد شد-  و نوشتنِ اين كه آن كهن‌الگوي تناسخ با اعلام جايگزينيِ كهن‌الگوي “ممنوعيت نگاه به پشت سر”، نزد نويسنده (فرضي يا كوهستاني) ملغا شده است، بيشتر از همين چيزي كه در همين سه چهار سطر نوشته شد، … ادامه مطلب