موسیقی tagged with 'یادداشت'

image1

مثلِ یک خواب؛ امـّا کوتاه.

این را پیش‌تر هم در جاهای دیگر گفته‌اند وُ گفته‌ایم البتّه: موسیقیِ پاپ، ادبیّات است بیش‌تر وَ کم‌تر موسیقی است. ارتباطِ بلافصلی هم که مخاطب با آن برقرار می‌کُند تا اندازه‌یِ بسیار زیادی محصولِ همین ساختمانِ کلامی وُ ادبی‌ست که انتزاعِ محض وُ مفرطِ موسیقی را تعدیل می‌کُند وُ تنها تَه-مزّه‌یِ دل‌چسبِ ” تحریکِ حسِّ لذّت ” را از آن باقی می‌گذارد. این ویژگی امـّا هرچه هم که دل‌بستگانِ «پوُزیتیویسم» … ادامه مطلب

image1

شجریانِ اصیل

کم می‌شود هنرمندی اثری خَلق کُنَد که عوام بفهمند و خواص بپسندند. اندک بوده‌اند، خیلی اندک هنرمندانی که موّفق شده‌باشند اقبالِ عمومیِ مردم و تأییدِ خصوصی نخبگان را توأمان کسب کنند و این که هنرمندی توانسته باشد در کمابیش تمامیِ آثارش به مرزِ چنین بی‌مرزیِ حیرت‌انگیزی میانِ عوام و خواص نزدیک بشود از عجایبِ تاریخِ هنرِ هر سرزمینی‌ست لابد. استاد محمّدرضا شجریان پیش از هر ویژگیِ فردی و حرفه‌ای دیگری … ادامه مطلب

image1

فیلم‌هایی که موسیقی دارند وَ فیلم‌هایی که موسیقی ندارند

این که فیلمی موسیقی نداشته باشد به خودیِ خود نه خوب است نه بد، نه مولفه‌ای‌ست که فیلم را ممتاز کُنـَد وَ نه کاستی‌ای را به نمایش می‌گذارد که از قدرِ فیلم کم کُنـَد. سلیقه است. امّا سلیقه‌ای‌ست که مثلِ هر سلیقه‌یِ دیگری گوشه‌یِ چشمی دارد – یا باید داشته باشد- به شیوه‌یِ روایتِ فیلم وَ نوعِ ساختاری که اثر بر اساسِ آن شکل گرفته‌است. مادامی که ساختار وَ شیوه‌یِ … ادامه مطلب

image1

درباره‌ی اهمیّت و حسرتِ توامانِ موجود در «جشنواره‌ی موسیقیِ جوان»

گُمان نکنم که نیازی باشد به توضیح که زیرساخت‌های موسیقی [مثلِ تالارهای اجرای کنسرت و هنرستان‌های آموزش دولتی] در سرزمینِ ما ناکافی هستند و باز لازم به توضیح نیست که در بسیاری موردها از اساس زیرساختی وجود ندارد و آن‌چه هم که موجود است چه در صورت و چه در معنا فرسوده و مربوط به بیش از چهل سالِ پیش است. آموزشِ موسیقی در مفهومِ نرم‌افزاری هم در سرزمینِ ما … ادامه مطلب

image1

آقای سکوت

کارنامه‌ی هنری عباس کیارستمی بسیار مفصل است: از فیلم‌نامه نویسی و فیلم‌سازی [که دو تخصص اصلی او بود] تا عکاسی، «ویدئو آرت»، تصحیح متون ادبی کهن به شیوه‌ای مدرن، شاعری و نقاشی. می‌توان گفت که دست او به بیش‌تر شاخه‌های درختِ بلندِ هنر رسیده بود و از هر شاخه حاصل رسیده‌ای چیده بود. از قامت بلند او جز این هم توقعی نمی‌رفت لابد. رابطه‌ی کیارستمی با موسیقی امّا چه‌گونه بود؟ … ادامه مطلب

image1

موسیقیِ جدّی و دشمنانِ آن

نویسنده‌ی این سطرها در این چندماهِ گذشته آن‌قدر درباره‌ی ارکستر سمفونیکِ تهران و حواشیِ آن گفته و نوشته است که بعید می‌داند حرفی ناگفته باقی باشد و موضوعی باشد که به آن نپرداخته باشد شاید جُز این‌که در یکی- دو روزی که گذشت و پس از انتصابِ رسمیِ آقای شهرداد روحانی به سمتِ رهبریِ دائم و مدیریتِ هنری ارکستر[ که موضوعی بود کاملاً قابلِ پیش‌بینی و بارها از سوی صاحبِ … ادامه مطلب

image2

نهادِ مدنی و نگاهِ قبیله‌ای

صاحبِ این قلم عضو و اهلِ خانه‌ی موسیقی نیست، نخستین باری هم که به نیّتِ عضویّت به آن‌جا رفت – که حدودِ هشت یا نُه سالِ پیش بود- واپسین بارش بود؛ دراین یک‌سالِ گذشته هم تا زمانی که نقدها و صحبت‌ها حولِ موضوعاتی چون تعاونیِ مسکن و شیوه‌ی اداره‌ی داخلی این نهادِ صنفی گذشت صاحبِ این قلم نه اظهارِ نظری کرد نه علاقه‌ای داشت که اظهارِ نظر بکند. ماند تا … ادامه مطلب

آلفرد برندل

آلفرد برندل: یک زندگیِ موسیقایی

کجا، و چگونه، یک موسیقی‌دان ندای موسیقاییِ درونش را می‌شنود؟ این می‌تواند از طریقِ فعالیت‌های هنری و آموزش‌های زیبایی‌شناسانه در درونِ خانواده انفاق بیفتد، یا به واسطه‌ی حضور در کنسرت‌ها یا اپراها در دورانِ کودکی، یا شنیدنِ موسیقی به وسیله‌ی اجراهای ضبط شده یا یوتیوب. در موردِ من، هیچ‌کدام از این‌ها رخ نداد؛ و هیچ سابقه‌ی روشن‌فکرانه‌ای هم در خانواده‌ی ما نبود. بعد از شانزده سالگی، هیچ استادِ پیانوی آکادمیکی … ادامه مطلب

۱

مالر: سمفونی شماره‌ی ده

پایگاهِ اینترنتیِ گرامافون، مجموعه‌ای از مقالات درباره‌ی سمفونی‌ها و «ترانه‌ی زمینِ» گوستاف مالر، به قلم رهبران ارکسترِ شاخص امروز جهان، که آثارِ مالر را در رپرتوار اجرایی خود دارند، جمع‌آوری کرده است. «انگار» در طول شش ماه اخیر ترجمه‌ی فارسیِ این مقالات را منتشر کرده است. آن‌چه در پی می‌آید، آخرین مقاله‌ی این مجموعه به قلم ریکاردو شایی، رهبرِ ارکسترِ ایتالیایی، درباره‌ی سمفونی شماره‌ی ده مالر است: ترانه‌ی زمین و … ادامه مطلب

کنت ناگانو

مالر: ترانه‌ی زمین

پایگاهِ اینترنتیِ گرامافون، مجموعه‌ای از مقالات درباره‌ی سمفونی‌ها و «ترانه‌ی زمینِ» گوستاف مالر، به قلمِ رهبرانِ ارکسترِ شاخصِ امروزِ جهان، که آثارِ مالر را در رپرتوارِ اجراییِ خود دارند، جمع‌آوری کرده است. «انگار» ترجمه‌ی فارسیِ این مقالات را به تدریج منتشر خواهد کرد. آن‌چه در پی می‌آید، مقاله‌ی کنت ناگانو، رهبرِ ارکسترِ آمریکایی، درباره‌ی «ترانه‎ی زمینِ» مالر است: این قطعه دقیقاً چیست؟ یک سمفونی؟ شکلی از یک اپرا؟ به نظرِ … ادامه مطلب

۱

مالر: سمفونیِ شماره‌ی نُه

پایگاهِ اینترنتیِ گرامافون، مجموعه‌ای از مقالات درباره‌ی سمفونی‌ها و «ترانه‌ی زمینِ» گوستاف مالر، به قلمِ رهبرانِ ارکسترِ شاخصِ امروزِ جهان، که آثارِ مالر را در رپرتوارِ اجراییِ خود دارند، جمع‌آوری کرده است. «انگار» ترجمه‌ی فارسیِ این مقالات را به تدریج منتشر خواهد کرد. آن‌چه در پی می‌آید، مقاله‌ی اسا-پکا سالونن، رهبرِ ارکسترِ فنلاندی، درباره‌ی سمفونیِ شماره‌ی نهِ مالر است:   تمام رهبران ارکستری که سمفونی نهم مالر را اجرا می‌کنند، … ادامه مطلب

image1

موسیقی متن در یک نگاه

موسیقی هنگامی همنشین سینما شد که فیلم‏ها (و در کل سینماتوگرافی)-به رغم آنکه، دست کم پس از تلاش آزمایشگاه های ادیسون در ۱۸۹۴ برای اختراع دستگاه صوتی-تصویری همزمان و ساخته شدن یکی از اولین تصاویر متحرک صدادار توسط دیکسون با آن، از لحاظ فنی می توانستند صدادار باشند- سکوت کرده بودند. در نتیجه در سینمای صامت بخش بزرگی از بار انتقال معنا بر دوش موسیقی قرار گرفت. شاید همین رابطه … ادامه مطلب

مایکل تیلسون توماس

مالر: سمفونیِ شماره‌ی هشت

پایگاهِ اینترنتیِ گرامافون، مجموعه‌ای از مقالات درباره‌ی سمفونی‌ها و «ترانه‌ی زمینِ» گوستاف مالر، به قلمِ رهبرانِ ارکسترِ شاخصِ امروزِ جهان، که آثارِ مالر را در رپرتوارِ اجراییِ خود دارند، جمع‌آوری کرده است. «انگار» ترجمه‌ی فارسیِ این مقالات را به تدریج منتشر خواهد کرد. آن‌چه در پی می‌آید، مقاله‌ی مایکل تیلسون توماس، رهبرِ ارکسترِ آمریکایی، درباره‌ی سمفونیِ شماره‌ی هشتِ مالر است: در سمفونیِ شماره‌ی هفت، استراتژیِ مالر، به خصوص در موومانِ … ادامه مطلب

۱

موسیقی و جنگ

وقوعِ جنگ، انتظاراتِ معمولیِ هر روزه‌ی زندگی را به چالش می‌کشد. این به خصوص هنگامی درست است که، مانند الان، مدام از طریقِ تلویزیون و روزنامه‌ها با جنگ مواجهیم. اتفاقات، عادت‌ها و مشغولیت‌های ذهنیِ شهروندان، که در شرایطِ عادی الزام‌آور به نظر می‌رسند، وقتی در مقابلِ مرگ و تخریب و ترورِ جنگ قرار می‌گیرند، ناگهان بی‌معنی می‌شوند. این از دست رفتنِ غیرمنتظره‌ی معنا به خصوص در هنر حساس می‌شود. در … ادامه مطلب

image1

بداهه نوازی (free improvisation) آزاد چیست؟

بداهه نوازی یا به انگلیسی‌ improvisation از ریشه لاتین کلمه “improvisus” به معنی “پیش بینی‌ نشده” یا “دور از انتظار” ، قدیمی‌‌ترین روش افرینش موسیقی‌ است، که می‌توان گفت تا قبل از نیمه اول قرن بیستم همیشه مورد توجه موسیقیدانان و آهنگسازان بوده است و در دوره‌های مختلف موسیقی‌ به اشکال مختلف دیده میشود، در دوران قرون وسطا و رنسانس بداهه سرای – نوازی کنتر پوانیک بر روی تمی از … ادامه مطلب

لئونارد برنستاین

سرودِ مستانه‌ی اندوهِ زمین

مقدمه‌ی مترجم «او یک شهروندِ جهان بود». این شاید دقیق‌ترین توصیف برای زندگی و شخصیتِ برنستاین باشد. لئونارد برنستاین، آهنگ‌ساز، رهبرِ ارکستر، پیانیست، نظریه‌پردازِ موسیقی و فعالِ صلح و حقوقِ بشرِ آمریکایی، بدونِ تردید یکی از هنرمندانِ شاخصِ قرنِ بیستمِ میلادی‌ست. هم‌چنین او در میانِ موسیقی‌دان‌های موسیقیِ کلاسیک، بیشترین حجمِ آثارِ ضبط شده را دارد. آن‌چه هنرمندانی مانندِ برنستاین از خود به جا می‌گذارند اما، بیش از مجموعه‌ی آثارِ هنریِ … ادامه مطلب

والری گرگیف

مالر: سمفونیِ شماره‌ی هفت

پایگاهِ اینترنتیِ گرامافون، مجموعه‌ای از مقالات درباره‌ی سمفونی‌ها و «ترانه‌ی زمینِ» گوستاف مالر، به قلمِ رهبرانِ ارکسترِ شاخصِ امروزِ جهان، که آثارِ مالر را در رپرتوارِ اجراییِ خود دارند، جمع‌آوری کرده است. «انگار» ترجمه‌ی فارسیِ این مقالات را به تدریج منتشر خواهد کرد. آن‌چه در پی می‌آید، مقاله‌ی والری گرگیف، رهبرِ ارکسترِ روس، درباره‌ی سمفونیِ شماره‌ی هفت مالر است: رهبریِ سمفونیِ شماره‌ی ۷ مالر برای من ترسناک‌ترین پروژه بود. گوش … ادامه مطلب

کریستف اشنباخ

مالر: سمفونیِ شماره‌ی شش

پایگاهِ اینترنتیِ گرامافون، مجموعه‌ای از مقالات درباره‌ی سمفونی‌ها و «ترانه‌ی زمینِ» گوستاف مالر، به قلمِ رهبرانِ ارکسترِ شاخصِ امروزِ جهان، که آثارِ مالر را در رپرتوارِ اجراییِ خود دارند، جمع‌آوری کرده است. «انگار» ترجمه‌ی فارسیِ این مقالات را به تدریج منتشر خواهد کرد. آن‌چه در پی می‌آید، مقاله‌ی کریستف اشنباخ، رهبرِ ارکسترِ آلمانی، درباره‌ی سمفونیِ شماره‌ی ششِ مالر است: سمفونی‌های پنج و هفتِ مالر، بیان‌های درخشانی از لذت در خود … ادامه مطلب

image1

درباره‌ی ارکسترسمفونیک

شهری شدن به زیستن در اقلیمِ شهر که نیست، به خیلی چیزها ست که شاید آخرین‌اش روزگار-سپری-کردن باشد در اقلیمِ یک شهر. شهری شدن به یافتنِ ساز-و-کارِ فکرِ مدنی ست وگرنه کم نیستند [نیستیم] کسانی که در اقلیمِ شهر روزگار می‌گذرانند [می‌گذرانیم] و شهری نیستند [نیستیم]، چون مدنی نیستند [نیستیم]. فکرشان [مان] مدنی نیست. فکرِ مدنی، متمدّن است. پرهیز دارد [یا باید داشته باشد] از آن‌چه غریزی و بدوی ست. … ادامه مطلب

Untitled-1

مالر: سمفونیِ شماره پنج

پایگاهِ اینترنتیِ گرامافون، مجموعه‌ای از مقالات درباره‌ی سمفونی‌ها و «ترانه‌ی زمینِ» گوستاف مالر، به قلمِ رهبرانِ ارکسترِ شاخصِ امروزِ جهان، که آثارِ مالر را در رپرتوارِ اجراییِ خود دارند، جمع‌آوری کرده است. «انگار» ترجمه‌ی فارسیِ این مقالات را به تدریج منتشر خواهد کرد. آن‌چه در پی می‌آید، مقاله‌ی سیمون رتل، رهبرِ ارکسترِ انگلیسی، درباره‌ی سمفونیِ شماره‌ی پنجِ مالر است: سمفونیِ شماره پنج تقریباً آخرین سمفونیِ مالر بود که با آن … ادامه مطلب

دیوید زینمان

مالر: سمفونیِ شماره‌ی چهار

پایگاهِ اینترنتیِ گرامافون، مجموعه‌ای از مقالات درباره‌ی سمفونی‌ها و «ترانه‌ی زمینِ» گوستاف مالر، به قلمِ رهبرانِ ارکسترِ شاخصِ امروزِ جهان، که آثارِ مالر را در رپرتوارِ اجراییِ خود دارند، جمع‌آوری کرده است. «انگار» ترجمه‌ی فارسیِ این مقالات را به تدریج منتشر خواهد کرد. آن‌چه در پی می‌آید، مقاله‌ی دیوید زینمان، رهبرِ ارکسترِ آمریکایی، درباره‌ی سمفونیِ شماره‌ی چهارِ مالر است: مالر سمفونیِ شماره‌ی چهار را به عنوانِ آخرین عضوِ مجموعه‌ی چهار … ادامه مطلب

۰۱

مالر: سمفونیِ شماره‌ی سه

پایگاهِ اینترنتیِ گرامافون، مجموعه‌ای از مقالات درباره‌ی سمفونی‌ها و «ترانه‌ی زمینِ» گوستاف مالر، به قلمِ رهبرانِ ارکسترِ شاخصِ امروزِ جهان، که آثارِ مالر را در رپرتوارِ اجراییِ خود دارند، جمع‌آوری کرده است. «انگار» ترجمه‌ی فارسیِ این مقالات را به تدریج منتشر خواهد کرد. آن‌چه در پی می‌آید، مقاله‌ی لورین مازل، رهبرِ ارکسترِ آمریکایی، درباره‌ی سمفونیِ شماره‌ی سه‌ی مالر است: من به بیان کردنِ موسیقی با کلمات اعتقاد ندارم. موسیقی، زبانِ … ادامه مطلب

ماریس یانسنز

مالر: سمفونیِ شماره‌ی دو

پایگاهِ اینترنتیِ گرامافون، مجموعه‌ای از مقالات درباره‌ی سمفونی‌ها و «ترانه‌ی زمینِ» گوستاف مالر، به قلمِ رهبرانِ ارکسترِ شاخصِ امروزِ جهان، که آثارِ مالر را در رپرتوارِ اجراییِ خود دارند، جمع‌آوری کرده است. «انگار» ترجمه‌ی فارسیِ این مقالات را به تدریج منتشر خواهد کرد. آن‌چه در پی می‌آید، مقاله‌ی ماریس یانسِنز، رهبرِ ارکسترِ اهلِ لتونی، درباره‌ی سمفونیِ شماره‌ی دو مالر است: مالر یکی از مهم‌ترین آهنگ‌سازانِ تمامِ تاریخِ موسیقی‌ست. پرسش‌هایی که … ادامه مطلب

چارلز ماکراس

مالر: سمفونیِ شماره‌ی یک

پایگاهِ اینترنتیِ گرامافون، مجموعه‌ای از مقالات درباره‌ی سمفونی‌ها و «ترانه‌ی زمینِ» گوستاف مالر، به قلمِ رهبرانِ ارکسترِ شاخصِ امروزِ جهان، که آثارِ مالر را در رپرتوارِ اجراییِ خود دارند، جمع‌آوری کرده است. «انگار» ترجمه‌ی فارسیِ این مقالات را به تدریج منتشر خواهد کرد. آن‌چه در پی می‌آید، مقاله‌ی چارلز ماکراس، رهبرِ ارکسترِ استرالیایی، درباره‌ی سمفونیِ شماره‌ی یکِ مالر است: مالر بیشترین اهمیت را برای این سمفونی قائل بود–او بیش از … ادامه مطلب

کریستف پندرسکی

کریستف پندرسکی: مرثیه برای قربانیانِ هیروشیما

ادای دینِ قدرت‌مندِ آهنگ‌ساز، و سهمِ آن در پیشرفتِ روندِ معاصرِ موسیقیِ کلاسیکِ امروز   واکنشِ کلی ناشی از حیرت بود، وقتی در رقابتِ جوانانِ اتحادیه‌ی آهنگسازانِ لهستانی در سالِ ۱۹۵۹، هر سه جایزه به یک آهنگ‌ساز اهدا شد: کریستف پندرسکی[۱]. در آن زمان، به شوخی گفته می‌شد که پندرسکی پارتیتورِ اول را با دستِ چپ نوشته، پارتیتورِ دوم را با دستِ راست، و سومی را یک دوست برایش نوشته … ادامه مطلب

جرج گرشوین

درباره‌ی گرشوین

تمامیِ ساختارهای فرهنگی تحتِ سلطه‌ی مد هستند. ناگهان همه درباره‌ی هیوم صحبت می‌کنند، یا دیدرو، یا مکتبِ پورت-رویال در فلسفه‌ی زبان. زمانی توماس مان فراموش می‌شود و مکالی را همه می‌شناسند. یا ارزشِ کالریج کم می‌شود… جهانِ موسیقی هم از این تغییراتِ دوره‌ای مصون نیست. در واقع، موسیقی حتی از جهانِ جدیدی مانندِ زبان‌شناسی هم بی‌ثبات‌تر است. به روشنی به یاد دارم که در زمانِ تحصیل در دانشگاهِ هاروارد، همیشه … ادامه مطلب

image0

خوانندگان سازمان،یادگارهایی از دهه‌ی هفتاد

در دوره‌های مختلف خواست، ذانقه و دریافت مخاطب در صدا و سیما نادیده گرفته شده است. یکی از بارزترین مصداق‌های این بی‌اعتنایی پدیده‌ای مضحک و باورنکردنی است که تاحدود یک دهه قبل با اصرار روی صفحه تلویزیون دولتی ایران ظاهر می‌شد و مجریان این نهاد را با عنوان خوانندگان سازمان معرفی می‌کرد. خوانندگانی که دور از خواست مخاطبان و بینندگان تربیت شده بودند و مثل کارمندان بخش‌های اداری به عنوان … ادامه مطلب

لئونارد برنستاین

باورها

  در سال ۱۹۵۴، از بسیاری از چهره‌های تاثیرگذار آمریکایی خواسته شد تا باورهای خود را در نوشته‌ای کوتاه شرح دهند. این متون در کتابی با عنوان This I Believe منتشر شد. آن‌چه در زیر می‌آید، ترجمه‌ی فارسی یادداشت لئونارد برنستاین در این کتاب است. من مردم را باور دارم. بیش از هر چیز به مردم عشق می‌ورزم، به آن‌ها نیاز دارم، و برایشان احترام قائلم. بیش از هر چیز: بیش … ادامه مطلب

unnamed (1)

سالنِ رودکی بیمار است

چند واقعیّت: 1. کشورِ ایران بیش از یک-و-نیم میلیون کیلومترِ مربّع مساحت دارد. 2. کشورِ ایران نزدیکِ هشتاد میلیون نفر جمعیّت دارد. 3. کشور ایران تنها یک سالن برای اجرای مناسب و استاندارد موسیقی کلاسیک «داشت» این نوشته از دلِ سوخته و داغی برمی‌خیزد که هم تجربه‌یِ اجرا در تالارِ رودکی در دورانِ سلامت‌اش را داشته و هم در دورانِ بیماری‌اش ـــ یعنی هم‌اکنون. بعد از به ثمر نشستنِ تلاشِ … ادامه مطلب

عکسِ لید

موسیقیِ روشن‌فکران وَ روشن‌فکرانِ موسیقی

فرض می‌کُنیم (فعلن وَ عجالتن تا چند سطر پایین‌تر) که موسیقی نوعِ ارائه وُ بیانی دارد آن‌چنان منتزع که لابد دریافت‌اش برایِ کسی که آن را تخصّصی نیاموخته باشد آسان وُ سَرراست نیست. از سویِ دیگر این وجودِ منتزع در این تجرّدِ ناگزیرش هرکه را که درگیرِ آموختنِ تخصّصیِ آن بوده است چُنان طلسم کرده که از فهمِ هر نوع ارائه وُ بیانِ هُنریِ دیگری که هم‌نوعِ موسیقی نباشد عاجز … ادامه مطلب