موسیقی > گزارش

توفان فرو نِشسته است – بررسیِ عملکردِ شش ماهه‌ی ارکسترسمفونیکِ تهران

image1

توفان فرو نِشسته است - بررسیِ عملکردِ شش ماهه‌ی ارکسترسمفونیکِ تهرانReviewed by نیلوفر باقری on Aug 22Rating: 5.0توفان فرو نِشسته استبررسیِ عملکردِ شش ماهه‌ی ارکسترسمفونیکِ تهران

اسفند ماهِ سالِ گذشته زمانی که علی رهبری به شکلی کمابیش ناگهانی سکانِ هدایت ارکسترسمفونیکِ تهران را به دست گرفت، قریب به سه سال می‌شد که این ارکستر خاموشی گرفته بود. حضورِ علی رهبری پس از سال‌ها در ایران و برای راه‌اندازیِ دوباره‌ی ارکستری که رسماً تعطیل‌شده محسوب می‌شد امّا چندان هم بی‌حاشیه نبود. به‌ویژه که پیش از حضور او برای هدایت ارکستر از سوی دفتر موسیقی ارشاد و رییس وقت‌اش پیروز ارجمند- که سرنوشتِ ریاستِ او هم خود داستانی ست- قول و قرارهایی با منوچهر صهبایی در جریان بود و حضور ناگهانی علی رهبری از سوی صهبایی به‌درستی با اعتراض روبه‌رو گشت و البته به جایی هم نرسید.
ارکستر نخستین اجرایش را با هدایت علی رهبری و تمرینی کمتر از پنج روز برگزار کرد و سمفونیِ نُهمِ بتهوون در روزهای پایانی اسفندماه در حضورِ معاون رییس‌جمهور، وزیرِ فرهنگ و معاونان او و رجال سیاسیِ سرشناس نویدِ بازگشاییِ موفق و چشم‌گیری را می‌داد که لابد موردِ حمایتِ قاطعِ دولتمردان بود.
اما هنوز قیل‌وقالِ اجرای موفّقِ ارکستر فرو ننشسته بود که تعدادی از نوازندگان با سابقه و سرشناس ارکستر با رهبرِ تازه و کارآمد و بداخلاق و شاید کمی تندخوی تازه کنار نیامدند و به اعتراض ارکستر را ترک کردند. ماجرا رسانه‌ای شد و پس از گردوخاک آغازین که اعتراضِ صهبایی پیش آورده بود این بار رگباری از خبرها درباره‌ی خروجِ نوازندگانِ قدیمی از ارکستر باریدن گرفت. علی رهبری امّا به‌کارش ادامه داد و رپرتوار ارکستر را گسترش بخشید و نوازندگانی تازه و جوان – ولابد بیش‌تر حرف‌گوش‌کُن- را به ارکستر آورد. در این میان البتّه سیاسی‌ها قول‌وقرارِ دیگری هم داشتند و آن بازگشاییِ ارکسترِ ملّی ایران به رهبری فرهاد فخرالدینی بود. بنابر شواهد رهبری در آغاز تصمیم داشت که این قول‌وقرار را بر هم بزند و ارکسترِ سمفونیک-ملّیِ ایران را با هدفِ ادغامِ این دو ارکستر و شاید حذف فرهاد فخرالدینی به‌وجود بیاورد. تصمیمی که بی‌درنگ با اعتراض جدّی فخرالدینی رو‌به‌رو شد و با نفوذی که او در معاونتِ هنری ارشاد داشت پرونده‌ی تلفیقِ ارکسترهای سمفونیک و ملّی را مختومه اعلام کرد. از این رو و پس از تشکیل ارکسترملی به رهبری فرهاد فخرالدینی، ارکسترسمفونیکِ تهران با هدایتِ علی رهبری با تمرکزی بیش‌تر اهتمام خود را بر اجراهایی مستحکم و فکرشده گذاشت.

 

image2
رهبری در این مدّت که قریب به شش ماه شده است، با توجه به روابط و اعتبار بین‌المللی‌یی که دارد کوشیده تا سولیست‌های طراز اول جهانی را به ایران بیاورد که از آن‌جمله و شاید مهم‌ترین‌ها الکساندر رودین سولیستِ برجسته‌ی ویلنسل و دالیبر کاروای ویلنیستِ جوان و سرشناسِ جهانی بودند. رپرتوار ارکستر هم تغییر چشم‌گیر و درخور اعتنایی داشت: سرناد برای ارکستر زهی اثرِ چایکوفسکی، سمفونی‌های نُه و پنج اثر بتهوون، و آثاری از دورژاک، مندلسون، برامس و گریک که همه با موفقیّتی چشم‌گیر اجرا شدند نشان دادند که رهبری علاوه بر اِشرافی که بر رپرتوارِ موسیقیِ کلاسیکِ جهان دارد، وجهِ آموزشی هر قطعه را هم برای یک ارکستر نوپا چون ارکسترِ سمفونیکِ تهران در نظر گرفته و به نوعی معلمِ ارکستر محسوب می‌شود.
اجراهای شش ماه نخستین ارکسترسمفونیک تهران یک حسنِ ختام هم داشت و آن ورود ارکسترفیلارمونیک چین و دو شب اجرای مشترک با ارکسترسمفونیک تهران بود که علاوه بر موفقیّتِ این دو اجرا، منجر به تعمیر و بازسازیِ «بک ستیج» یا پشتِ صحنه‌ی تالار وحدت شد که تا پیش از این بسیار کثیف و از ریخت‌اُفتاده و محقّر به نظر می‌رسید و سی‌وچند سالی بود دستی به سر و رویش کشیده نشده بود.
به هرحال در همین شش ماه نخست به نظر می‌رسد حضور علی رهبری در هدایت و مدیریت ارکستر سمفونیک تهران آغازی بسیار موفق بوده است که یحتمل با ادامه یافتن آن به نتایجی درخور اعتناء در فرهنگِ شنیداریِ ایرانی منجر خواهد شد. توفان‌ها فرونشسته و به نظر می‌رسد خورشید در حال طلوع است.

نظر بدهید

شما باید وارد شوید تا بتوانید نظر دهید.