سینما

سینمای آینده نه به وسیله کارچرخان‌ها (دوربین‌داران) بلکه هنرمندان ساخته خواهد شد… فیلم آینده شبیه فردی خواهد بود که آن را کارگردانی می‌کند و تعداد بینندگانش متناسب با تعداد دوستان و دوستداران کارگردان خواهد بود. فیلم آینده، ماحصل کار عاشقانه خواهد بود. /  فرانسوا تروفو (1984-1932)

مایا درِن

سینما: استفاده خلاقانه از واقعیت – بخش اول

مایا درِن | علی عامری مهابادی

مقدمه: مقاله حاضر نوشته یکی از مهم‌ترین فیلم‌سازان مستقل، تجربی و آوانگارد در تاریخ سینمای امریکا و جهان است؛ مایا درِن، هنرمند اوکراینی‌تبار با نام اصلی الینورا درِنکوفسکایا که عکاس، نویسنده و شاعر هم بود. بخش عمده شهرت این هنرمند به فیلم‌های نامتعارف و سنت شکنش خصوصاً  شبکه بعدازظهر (۱۹۴۳) برمی‌گردد که با همکاری شوهرش اَلکساندر هامیت ساخت؛ اما او در عرصه سینما نظریه‌پرداز برجسته‌ای هم بود که نوشته‌های فراوانی … ادامه مطلب

مک‌کیب و خانم میلر (۱۹۷۱)

آوای لئونارد کوهِن در سینما

مارگرت بارتُن- فیومو (فیلم‌کامنت) | فرزام امین‌صالحی

بزرگداشت قریب‌الوقوع لئونارد (لِنِرد) کوهن[۱] در آرشیو فیلم‌های برگزیده[۲] که مشارکت‌های خود این مرد و موسیقی‌اش را در بر دارد، کوتاه اما شیرین است. «اندوهناک‌تر: بزرگداشت لئونارد کوهن»، مک‌کیب و خانم میلر[۳] (۱۹۷۱)، از روسپی مقدس برحذر باش[۴] و مستند دانلد بریتِین به‌نام خانم‌ها و آقایان…آقای  لئونارد کوهن (۱۹۶۵)[۵] را با دو فیلم کوتاه کانادایی به‌نام فرشته[۶] به کارگردانی دِرِک مِی و پوئن[۷]( ۱۹۶۷) به کارگردانی جوزف ریو، کنار هم … ادامه مطلب

Brody-Paterson

«پَترسن» جیم جارموش و اسطوره هنرمند گوشه‌گیر

ریچارد برودی (نیویورکر) | حمیدرضا خطیبی

جیم جارموش از جمله نادرترین و ارزشمندترین فیلم‌سازان عصر ماست، چه هنگامی که در اوج خودـ مانند فیلم جدیدش، پَترسنـ قرار می‌گیرد، دنیایی کامل را بر مبنای تخیلات و ذهنیت‌اش شعبده‌گونه پیش روی مخاطب ظاهر می‌کند. او چنین دنیایی را با بهره‌گیری از لحن طنزآلود و در عین حال تلخ و کنایه‌آمیز خود، ضرب‌آهنگ‌ بانشاط، تدوین و ترکیب‌‌بندی‌های تصویری‌ شیطنت‌آمیز در پیش‌زمینه، حس خاصش برای طراحی صحنه‌، ایجاز در دیالوگ‌ها … ادامه مطلب

شیرین (۲۰۰۸)

نوشیدن از سرچشمه سراب: به یاد عباس کیارستمی

مهرناز سعیدوفا | حمیدرضا خطیبی

«من بارها متوجه شده‌ام ما نمی‌توانیم آن‌چه را جلوی‌مان قرار دارد ببینیم، مگر آن‌که درون کادر قرار گیرد.» «شما باور نمی‌کنید، اما من تشنگی‌ام را با نوشیدن از سرچشمه سراب فرو می‌نشانم.»                                                                                        عباس کیارستمی مقاله قبلی من درباره عباس کیارستمی با پرداختن به فیلم ده که در سال ۲۰۰۲ ساخته شد، پایان می‌یابد. این مؤلف‌ـ هنرمند سرشناس و تحسین‌شده از آن هنگام تا زمان مرگ نابهنگامش در چهارم ژوئیه … ادامه مطلب

rosi-3

فیلم‌ساز شجاعی که راوی قصه‌های جنوب فقیر بود

فرزام امین‌صالحی

سؤال‌هایی که فیلم پیش می‌کشد باید حتی بعد از پایان آن نیز در ذهن بیننده به زندگی ادامه دهند. در واقع، بعد از چند فیلم اولیه‌ام، من از نوشتن کلمۀ «پایان» در انتهای فیلم‌هایم خودداری کردم چون فکر می‌کنم فیلم‌ها نباید تمام شوند بلکه باید همچنان در درون ما بالنده‌تر شوند.                                                                                                                              فرانچسکو رُزی فرانچسکو رُزی در ۱۵ نوامبر ۱۹۲۲ در خانواده‌ای مرفّه در ناپل متولد شد. سال‌های پایانی نوجوانی او … ادامه مطلب

manchester 2

شهرکی به وسعت یک «بی در کجا»: نقد فیلم «منچستر بای دِ سی»

فرزام امین‌صالحی

کِنِت لونِرگان ۵۴ ساله، نمایش‌نامه‌نویس و کارگردان آمریکایی تاکنون سه فیلم بلند به نام‌های می‌توانی روی من حساب کنی (۲۰۰۰)، مارگارت (۲۰۱۱) و منچستر بای دِ سی (۲۰۱۶) ساخته است. او در سال ۲۰۰۲ در نوشتن فیلم‌نامۀ دار و دستۀ نیویورکی با مارتین اسکورسیزی همکاری کرده است. لونِرگان که فرزند مادری یهودی و پدری ایرلندی‌تبار است، نویسندگی را از دوران دبیرستان آغاز کرد. او به دبیرستان والان در منهتن رفت … ادامه مطلب

ساندرا هولر و پتر سیمونیشک در تونی اِردمان به کارگردانی مارن آده

«تونی اِردمان»:تصویری پررنگ از اروپای رو به زوال

ریچارد برودی (نیویورکر) | ابراهیم عامل محرابی

عنوان حقیقی تونی اِردمان می‌توانست وینفرید کُنرادی باشد، آموزگار موسیقی حدوداً شصت ساله‌ای که در شهری کوچک در آلمان زندگی می‌کند. او که آدمی اهل شوخی است، سرزده به دیدار دخترش اینِس در بخارست می‌رود. در آن‌جا خود را به‌عنوان تونی اِردمان، شخصیتی غریب و مضحک که خودش آن را ساخته است، به دوستان و همکاران دخترش معرفی می‌کند و زندگی منظم دختر را به آشوب می‌کشد. در واقع، زندگی … ادامه مطلب

photo_2017-02-04_09-54-31

«زردها بی‌خود قرمز نشده‌اند»: نقد فیلم لاک قرمز

فرزام امین صالحی

«زردها بی‌خود قرمز نشده‌اند»:[۱] نقد فیلم لاک قرمز لاک قرمز از همان جایی آغاز می‌شود که سکوی پرتاب اغلب فیلم‌های امروز سینمای ایران است: معضل اجتماعی، فروپاشی خانواده و فقر و سقوط در ورطۀ نابودی. در نتیجه باید این فیلم را در پیرنگ آثار مشابه با آن بررسی کرد. یعنی فیلم‌هایی که به‌حق یا به ناحق «سینمای اجتماعی» نامیده شده‌اند. ویژگی این سینما، وقوع ماجرا در پیرنگی شهری است که … ادامه مطلب

inf-1

درباره «به قعر جهنم»، مستندِ جدیدِ ورنر هرتسوگ

جاناتان رامنی (فیلم کامِنت) | فرزام امین‌صالحی

آخرین فیلم بلند هرتسوگ، به‌قعر جهنم[۱]، دربارۀ آتش‌فشان‌ها است و اگر هر یک از مستندهای اخیر او را دیده باشید، حتماً می‌دانید که شنیدن ادای واژۀ «آتش‌فشان» از زبان این کارگردان با آن لهجۀ محزون باواریایی خودش یکی از نقاط قوت فیلم است. از همان وقت که هرتسوگ به‌عنوان مستندسازی صمیمی و بسیار غیرمتعارف به شهرتی نو دست یافت- سرآغاز آن مرد خرس قهوه‌ای[۲] محصول ۲۰۰۵ بود- پیشگویی‌های صدای بی‌آلایش … ادامه مطلب

nafas-4

تلخیِ خوابی شیرین

محمدرضا مهاجر ـ‌ فرزاد طبائی

«…تاریخ، یقینی‌ست که در نقطه تلاقی نارسایی حافظه و  نابسندگی  مستندات ایجاد می‌شود…» جولیَن بارنِز، درکِ یک پایان[۱]   بر اساس این توصیف جولیَن بارنِز از تاریخ، در کتاب درکِ یک پایان، تاریخ یقینی‌ست ایجاد شده در نقطه تلاقی نارسائی حافظه و در حقیقت چالش‌هائی که فرآیند یادآوری و خاطره در ذات خود بدان دچار است، با فقدان و نقصان مستندات و شواهد که این وضعیت توسط اراده‌ای که تاریخ … ادامه مطلب

Sundance 1

هفت گرایش قابل ملاحظه در جشنواره ساندَنس ۲۰۱۵

منتقدان ایندی‌وایر | حمیدرضا خطیبی

شاید به الگوسازی یا حتی الگوبافی متهم شویم اما در جریان برگزاری جشنواره فیلم ساندَنس در سال ۲۰۱۵ شاهد جهت‌گیری‌ها و گرایشهای بسیاری در آثار ارائه‌­شده بودیم. منظور از گرایش، جهت‌گیری یا روند غالب در جشنواره‌های سینمایی چیست؟ خوب، باید در نظر داشته باشیم آثار سینمایی قرار نیست تنها توسط گروه کوچک و منتخبی از خود فیلم‌سازان و دست‌اندرکاران سینمایی مورد بررسی قرار گیرند، فیلم‌سازهایی که بر مبنای ملاک‌ها و … ادامه مطلب

جیم جارموش در حال اجرا با گروه اسکورل در جشنواره‌ی ATP ایسلند

از جیم جارموش فیلم‌ساز تا ستاره‌ی راک: موسیقی، صرفاً راهی برای رهایی است

ملیسا لاکر | ابراهیم عامل محرابی

  در فیلم‌های جارموش موسیقی همواره نقشی محوری داشته و اکنون این کارگردان که در حال حاضر مشغول ساخت فیلمی در باره‌ی ایگی پاپ[۱] است، می‌خواهد با گروهش، اسکورل، نوای خود را سر دهد.   جیم جارموش با ستاره‌های گوناگون از جانی دپ گرفته تا تیلدا سوینتون کار کرده است ولی در بسیاری از کارهایش، نظیر مردِ مرده و فقط عاشقان زنده ماندند، احساسی‌ترین لحظات فیلم‌ را نه بازیگران بر پرده‌ی سینما بلکه موسیقی‌هایی … ادامه مطلب

یادآوری کامل

چگونه هاليوود در دهة 1990 تسلط خود را بر بازارهاي جهاني تثبیت کرد؟

تينو باليو | همکاران سایت

طي دهة 1990 تقاضاي جهاني براي فيلم‌‌هاي سينمايي به حد بي‌سابقه‌اي افزايش يافت. علت امر عواملي چون رشد اقتصادي در اروپاي غربي، كشورهاي حاشيه اقيانوس آرام، امريكاي لاتين و پايان جنگ سرد بود. خصوصي‌شدن سيستم‌هاي راديو تلويزيوني دولتي و توسعه تكنولوژي‌هاي نوين توزيع هم جزو ساير عوامل به شمار مي‌روند. هاليوود براي استفاده از اين شرايط، خود را آمادة پا نهادن به عصر «جهاني‌سازي» کرده بود. همان‌طور كه شركت تايم … ادامه مطلب

طبقة حساس

دستورالعمل برای سینما یا مخاطب سینما؟

شاهپور عظیمی

در حالی که دو ماه ابتدایی سال 1393 در تسخیر دست‌کم سه فیلم سینمایی پرفروش بوده است و مخاطبان از آن­ها استقبال کرده‌اند، دستورالعمل‌هایی که سازمان سینمایی برای صدور پروانة ساخت در سال 93 ارائه کرده و ظاهراً با هدف آشتی مخاطبان با سینما صادر شده، جای اندکی تعمل دارد. ابتدا این نکته به نظر می‌رسد که سینمای بخش‌نامه‌ای و دستورالعملی تقریباً در سینمای ایران توفیقی نداشته است مگر درمواردی … ادامه مطلب

ماهی و گربه

سینمای مستقل ایرانی…زنده باد

شاهپور عظیمی

  چقدر خوب است وقتی به تعاریف مکاتب مختلف فیلم­سازی فکر می‌کنیم؛ به یاد داشته باشیم که ذیل هر تعریف جهانی از یک نظریه یا پدیده‌ی جهانی، یک «زیر-تعریف» بومی نیز وجود دارد که به طور مستقیم برگرفته از شرایط ساخت فیلم در هر کشوری است. سینمای مستقل نیز چنین است. استفاده از کلمه‌ی ایرانی درتیتر یادداشت به شرایط ساخت فیلم در سینمای ایران اشاره دارد که فیلم مستقل را … ادامه مطلب

ترانه غروب

خانه و زندگی‌ ـ گفت‌وگو با ترنس دیویس کارگردان فیلم « ترانه غروب»

جاناتان رامنی | حمیدرضا خطیبی

در ترانه غروب،[۱] ترنس دیویس به نمایش عشق و کشمکش زنی جوان برای حفظ شأن و اعتبار و نیز سختی‌های زندگی‌اش می‌پردازد. ترانه غروب، اثر ترنس دیویس تقریباً در فهرست پروژه‌های سینمایی بزرگی بود که ساخته‌شدنش در هاله‌ای از ابهام قرار داشت. این کارگردان بریتانیایی در ابتدا کوشید این فیلم را پس از اقتباس سال ۲۰۰۰ خود از رمان خانه خوشی، اثر ادیت وارتون بسازد، اما این پروژه از سوی … ادامه مطلب

گورستان پرشکوه

وضعیت رویا: آپیچاتپونگ ویراسِتاکول و گورستان پرشکوه

وایِلِت لوکا | ابراهیم عامل محرابی

آپیچاتپونگ ویراستاکول[۱]، فیلمساز برجسته تایلندی در گورستان پرشکوه از زبان استعاری و خلسه‌انگیز خود برای آسیب‌شناسی تایلندی آشفته بهره می‌برد.   گورستان پرشکوه که مشحون از ادای دین به فیلم‌های کم‌هزینه و تلویزیونی است که عطر و طعمی متمایز به ماجراهای رئالیستی جادویی دو فیلم دیگر آپیچاتپونگ (عمو بونمی که می‌تواند زندگی‌های گذشته‌اش را به‌خاطر بیاورد[۱] (۲۰۱۰) و بیماری گرمسیری[۲] (۲۰۰۴)) داده بودند. گورستان پرشکوه به لحاظ سیاسی صریح‌ترین فیلم … ادامه مطلب

راه مالهالند

لینچ/ریوِت: در رؤیا

ملیسا اَندرسن، دنیس لیم | فرزام امین صالحی

چندی پیش مجموعۀ «لینچ/ریوت» در انجمن فیلم مرکز لینکلن، فیلم‌‌های دیوید لینچ و ژاک ریوِت را با هم مقایسه کرد. متعاقباً انجمن فیلم آخرین بحث آزادش را بین منتقد ارشد فیلم ویلِج وُیس، ملیسا آندرسن و مدیر برنامه‌ریزی انجمن فیلم مرکز لینکلن، دنیس لیم ــ نویسنده کتاب تازۀ مردی از جایی دیگر دربارۀ لینچ و آثارش ــ برگزار کرد. آنچه در زیر می‌آید چکیده‌ای از گفتگوی آنها است. ملیسا اَندرسن: … ادامه مطلب

کَرول

میل هوس: تاد هِینز درباره کَرول و رضایتش از بازگویی قصۀ زنان می‌گوید

نیک دیویس | ابراهیم عامل محرابی

یک درفش، یک عطرپاش، یک گل رز. پیش از آن که سست و بی‌حال از دیدن کَرول، این تافتۀ بی‌نقص از آسیب‌شناسی اجتماعی و تزکیۀ عاطفی به خانه برگردم، این چند کلمه را با خطی درهم و برهم در دفترم نوشتم. جهانی که ترز بِلیوت (رونی مارا) دختر فروشنده و عکاس بلندپروازی در منهتن اوایل دهۀ ۱۹۵۰ و کَرول ایرد (کیت بلانشِت)، کدبانوی متمولی در حومۀ شهر در آن به … ادامه مطلب

Assasin 1

تلاقی مینیمالیسم با سنتِ ورزش‌های رزمی در سینما: مصاحبه با هو شیائو شین

امیر گنجوی | ابراهیم عامل محرابی

هو شیائو شین فیلم‌ساز تایوانی، پس از هشت سال دوری از ساختن فیلم‌های بلندبا فیلم آدمکش (نی یین‌نیانگ)حضوری پررنگ را رقم زده است. قصۀ فیلم در زمان سلسله تانگ و در بحبوحۀ کشمکش‌های میان دولت مرکزی و دولت‌های محلی می‌گذرد. فیلم که جایگاه هو را به‌عنوان یکی از اساتید بی‌چون و چرای سینما قوام می‌بخشد، جایزه بهترین کارگردانی جشنوارۀ کن را به حق از آن خود کرده است. فیلم که … ادامه مطلب

۱
Featured Video Play Icon

لبه تاریک روشنایی: درباره فیلم انیمیشن کوتاه “Lightheaded” اثر مایک داکو

علی م. علی‌زاده

این فیلم کوتاه در دو سطح، دو معنای ظاهراً متفاوت از هم را شکل داده است. بر اساس همین ایده، شکل‌گیری دو معنا در دو سطح، ابتدا به توضیح سطح اول و سپس تفسیر معنایی که از سطح اول ناشی می­شود می‌پردازم. در ادامه نیز منظور از سطح دوم، تبیین می­شود و سپس معنایی که در این سطح شکل می­گیرد، مورد توجه قرار خواهد گرفت. سطح اول معنا، با استفاده … ادامه مطلب

اِیمی اَدامز در حیوانات شب‌گرد

«حیوانات شب‌گرد»: قساوت در صفحات کتاب و میان شخصیت‌های فیلم

مانولا دارگیس (نیویورک تایمز) | ندا بهرامی‌نژاد

جُون دیدیون می‌نویسد: «ما برای خودمان قصه می‌گوییم تا زندگی کنیم» ولی گاهی قصه می‌گوییم که بُکشیم؛ که دشنه را فرود بیاوریم و به تماشای فوران خون بنشینیم. پیام اخلاقی فیلم حیوانات شب‌گرد به کارگردانی تام فورد هم حول همین موضوع می‌گردد، قصه‌ای عبرت‌آموز و خشونت‌بار دربارۀ عشق، انتقام و مرز میان هنر و زندگی، همان فضای گرگ و میشی که در آن آدم‌های واقعی به شخصیت‌های خیالی بدل می … ادامه مطلب

پیش‌تر، رهبران واپس‌گرای آمریکایی باعث شدند که موج خلاقیتی توأم با سرکشی، واکاوی و نکته‌سنجی سینمای آمریکا را فرا بگیرد.

دلتنگی‌ سینمای آمریکا برای آمریکای ترامپ

ریچارد برودی (نیویورکر) | ابراهیم عامل محرابی

در دسامبر ۱۹۷۲، مدت کوتاهی پس از یک رسوایی دیگر در ریاست جمهوری امریکا (انتخاب دوبارۀ ریچارد نیکسن با پیروزی قاطع) پالین کِیل که در آن زمان یکی از دو منتقد مجلۀ نیویورکر بود، یکی از پرآوازه‌ترین نظرها را در فرهنگ سیاسی مدرن ابراز کرد که سوء تعبیر مشهوری از آن شد. بنا به گزارش ایزرِیِل شنکر[۱] در تایمز، کیل، ضمن یک میزگرد با منتقد دیگری به نام لِزلی فیدلر[۲] … ادامه مطلب

هشت روز هفته

«هشت روز هفته»: چگونه ران هاوارد بیتل‌ها را اِحیا کرد

جان پترسون | ندا بهرامی‌نژاد

فیلم جدید ران هاوارد، کوشش‌ها، فریادها و ارزش‌های فرهنگی گروه بیتل‌ها را طی سال‌های برگزاری تور به تصویر می‌کشد. هاوارد در این فیلم توضیح می‌دهد که چرا هنوز هم «چهار افسانه‌ای» او را شیفتۀ خود می‌کنند. داستان بیتل‌ها مثل ماجرای واترگیت یا جنگ جهانی دوم، جنبش حقوق شهروندی یا ویتنام، میلیون‌ها خرده‌داستان، میلیون‌ها شاهد و میلیون‌ها دیدگاه را در بر دارد. با این حال، مستند ران هاوارد، بیتل‌ها: هشت روز … ادامه مطلب

هفت دلاور (۲۰۱۶) بازسازی شده بر اساس هفت سامورائی (۱۹۵۴) ساخته آکیرا کوروساوا

لحظه دیدار سامورایی و کابوی: چرا ژاپنی‌ها به بازسازی‌های فیلم‌هایشان در هالیوود روی خوش نشان می‌دهند؟

بن چایلدگیک | ابراهیم عامل محرابی

با بازی اسکارلت جوهَنسن در یک نسخه فیلمی از کارتون ژاپنی شبح درون پوسته[۱] و نسخه‌ی جدیدی از فیلم هفت دلاور[۲]، هالیوود همچنان برای الهام گرفتن نظر به شرق دارد. ژاپنی‌ها اما از این چپاول فرهنگی ناخرسند نیستند. نقل شده است که آکیرا کوروساوا چندان تحت تأثیر فیلم هفت دلاور (جان استرجز[۳]، ۱۹۶۰)، که بازسازی هیجان‌انگیزی از فیلم کلاسیک این کارگردان ژاپنی، هفت سامورایی (۱۹۵۴) بود، قرار نگرفت. کوروساوا فیلم … ادامه مطلب